اگر شمعک آبگرمکن روشن نمیشود یا بعد از روشن شدن مدام خاموش میشود، مشکل میتواند از گرفتگی مجموعه شمعک، جرقهزن، ترموکوپل، فشار یا مسیر گاز، جریان هوای نامناسب یا سیستمهای ایمنی دستگاه باشد. در بعضی موارد نیز شمعک سالم است و ایراد از بخش دیگری مثل مشعل یا سیستم کنترل آبگرمکن ایجاد میشود.
برای عیبیابی درست، ابتدا باید مشخص کنید شمعک اصلاً روشن نمیشود، روشن میشود اما نمیماند یا هنگام کار آبگرمکن خاموش میشود. در ادامه علت هر وضعیت و زمان نیاز به تعمیرکار را جداگانه بررسی میکنیم.
عملکرد شمعک آبگرمکن و اجزای آن
شمعک آبگرمکن شعله کوچکی در مدلهای گازی دارای Pilot است که وظیفه آن فراهم کردن شعله لازم برای روشن شدن مشعل اصلی است. همه آبگرمکنهای گازی شمعک دائم ندارند و در برخی مدلهای جدیدتر، جرقهزنی بهصورت الکترونیکی انجام میشود.
در آبگرمکنهای دارای شمعک دائم، عملکرد کلی سیستم به این شکل است:
- مقدار کمی گاز وارد مجموعه شمعک میشود و شعله شمعک روشن میماند.
- ترموکوپل وجود شعله را تشخیص میدهد و سیگنال الکتریکی بسیار کوچکی برای مدار ایمنی شیر گاز ایجاد میکند.
- تا زمانی که شعله شمعک وجود داشته باشد و مدار ایمنی مشکلی تشخیص ندهد، مسیر گاز در وضعیت مجاز باقی میماند.
- هنگام نیاز به آب گرم، مشعل اصلی فعال میشود و شعله شمعک گاز مشعل را مشتعل میکند.
اگر شعله شمعک خاموش شود، ترموکوپل سرد میشود و سیستم ایمنی باید جریان گاز را قطع کند تا گاز بدون شعله وارد دستگاه نشود. اختلال در هرکدام از این بخشها میتواند باعث علائمی مثل روشن نشدن شمعک، خاموش شدن مکرر شعله، روشن نشدن مشعل اصلی یا قطع شدن آب گرم شود. اگر این نشانهها فقط به شمعک محدود نیستند، بهتر است سایر مشکلات آبگرمکن نیز بررسی شوند تا مشخص شود ایراد از سیستم احتراق، قطعات ایمنی، مسیر گاز یا بخش دیگری از دستگاه است.
دلایل رایج خاموش شدن شمعک و عیبیابی و تعمیر آنها
اگر شمعک آبگرمکن اصلاً روشن نمیشود، ابتدا باید وجود گاز، عملکرد جرقهزن و مسیر خروج گاز شمعک بررسی شود. رایجترین علتها عبارتاند از:
- بسته بودن شیر گاز یا نرسیدن گاز به دستگاه
- پایین یا نامناسب بودن فشار ورودی گاز
- وجود هوا در مسیر گاز، بهخصوص بعد از نصب یا تعمیر لوله گاز
- گرفتگی نازل یا اوریفیس شمعک
- خرابی جرقهزن یا ایجاد نشدن جرقه
- مشکل در اتصالات سیستم جرقهزنی
- در مدلهای مرتبط، فعال شدن یکی از سیستمهای ایمنی
اگر جرقه وجود دارد اما شمعک روشن نمیشود، مسیر گاز و مجموعه شمعک باید بررسی شود. اندازهگیری فشار گاز، باز کردن شیر گاز یا تعمیر مجموعه سوخترسانی باید توسط تکنسین واجد صلاحیت انجام شود.
۱. گرفتگی یا کثیفی شمعک
مسیر شعله شمعک میتواند بهدلایل مختلفی از جمله تجمع رسوب، گردوغبار یا چربی مسدود شود. اگر این بخش از آبگرمکن کثیف باشد، شعله پایداری هم در کار نخواهد بود و مدام خاموش میشود. برای رفع این مورد از مشکلات شمعک آبگرمکن نیاز به تمیزکردن شمعک با برس نرم یا هوای فشرده است.
۲. خرابشدن جرقهزن
زمانی که جرقهزن خراب شود یا فاصلهاش از شمعک زیاد باشد، جرقه نمیزند و شمعک هم روشن نمیشود. برای اینکه چنین مشکلی رفع شود، باید جرقهزن را تعویض یا فاصله آن از شمعک را کم کنید.
۳. فشار پایین گاز یا قطعی آن
اگر شیر گاز نیمهباز یا فشار گاز کم باشد هم شعله روشن نمیشود. برای بررسی این موضوع باید مسیر لولههای گاز و فشار آن را ارزیابی کنید. گاهیاوقات، علت روشن نشدن شمعک آبگرمکن همینقدر ساده است و نیاز به اقدام پیچیدهای وجود ندارد.
۴. خرابی ترموکوپل
ترموکوپل یک قطعه ایمنی است که وجود شعله شمعک را تشخیص میدهد. وقتی شعله، نوک ترموکوپل را گرم میکند، ولتاژ بسیار کوچکی تولید میشود که به مدار ایمنی شیر گاز اجازه میدهد در وضعیت مناسب باقی بماند.
اگر ترموکوپل خراب باشد، در موقعیت مناسبی نسبت به شعله قرار نداشته باشد یا شعله شمعک آن را بهاندازه کافی گرم نکند، ممکن است شمعک روشن شود اما پس از رها کردن دکمه دوباره خاموش شود.
قبل از تعویض ترموکوپل، بهتر است وضعیت شعله شمعک، تمیزی مجموعه Pilot و اتصالات ترموکوپل نیز بررسی شوند؛ زیرا همیشه خود ترموکوپل عامل اصلی مشکل نیست.
۵. نفوذ جریان هوای شدید
وزش باد یا جریان هوا هم میتواند شعله را خاموش کند. برای رفع این مشکل روشننشدن شمعک هم باید مسیر دودکش را بررسی کنید. روش دیگر بررسی و حل آن هم جلوگیری از ورود مستقیم باد به شمعک است.
۶. مسدودبودن دودکش
اگر دودکش خیلی بلند و طولانی یا مسدود باشد، دود به داخل آبگرمکن بازمیگردد و شمعک را خاموش میکند. برای تعمیر شمعک آبگرمکن در این مورد هم میتوان مسیر دودکش را پاکسازی یا ارتفاع و مسیر آن را اصلاح کرد.
۷. نشتی گاز و مشکلات لولهکشی
بوی گاز را بهعنوان یک علت عادی روشن نشدن شمعک در نظر نگیرید؛ این وضعیت یک مسئله ایمنی است.
اگر بوی گاز احساس میکنید:
- برای روشن کردن شمعک دوباره تلاش نکنید.
- شعله یا جرقه ایجاد نکنید.
- کلیدهای برق و وسایل الکتریکی را روشن یا خاموش نکنید.
- از محل فاصله بگیرید و از فضای امن با شرکت گاز یا متخصص مربوط تماس بگیرید.
- تا زمانی که علت نشتی مشخص نشده است، دستگاه را دوباره راهاندازی نکنید.
بررسی و تعمیر نشتی گاز باید توسط فرد واجد صلاحیت انجام شود.
۸. کثیفشدن محفظه شمعک
با تجمع جرم و رسوب در محفظه شمعک، در ایجاد شعله اختلال بهوجود میآید و خاموش میشود. در این حالت هم نیاز به استفاده از یک برس نرم یا دمنده هوا برای تمیزکاری محفظه وجود دارد.
۹. فشار نامناسب یا عدم تطابق نوع گاز
شعله شمعک برای عملکرد پایدار به فشار گاز مناسب نیاز دارد. فشار خارج از محدوده تعیینشده توسط سازنده میتواند باعث ایجاد شعله ضعیف یا ناپایدار شود.
همچنین دستگاه باید متناسب با نوع گازی که برای آن طراحی شده است استفاده شود. اندازهگیری فشار گاز یا تغییر در تجهیزات گازرسانی باید توسط تکنسین دارای صلاحیت انجام شود.
۱۰. مشکلات الکترونیکی یا مدار ایمنی
در آبگرمکنهای جدید، سنسورها و بردهای الکترونیکی وجود دارند. خرابی آنها باعث میشود که شمعک مدام خاموش شود. اگر چنین اتفاقی در آبگرمکن رخ بدهد، باید حتماً به یک تکنسین ماهر مراجعه کنید.
۱۱. خرابی بوبین
بوبین قطعه کوچکی در آبگرمکن است که برای درست کارکردن ترموکوپل، میدان مغناطیسی ایجاد میکند. خرابی بوبین یا قطع اتصال آن، باعث میشود که شمعک روشن نشود. برای اینکه اوضاع بهحالت طبیعی بازگردد، باید این قطعه را عوض کنید.
۱۲. مشکل واشر دیافراگم
دیافراگم جریان آب را تنظیم میکند. خرابی و پارگی واشر باعث نوسان فشار آب آبگرمکن میشود. در نتیجه، شمعک روشن نمیماند و مدام خاموش میشود. در بیشتر موارد، با تعویض واشر دیافراگم این مشکل از بین میرود.
۱۳. اختلال سنسور جوش
سنسور جوش برای تأمین ایمنی دستگاه لازم است و نمیگذارد که آبگرمکن بیش از اندازه داغ شود. این سنسور که ایراد پیدا میکند، اشتباهاً فرمان قطع شعله صادر و شمعک خاموش میشود.
۱۴. ایراد جرقهزن یا الکترود جرقه
اگر هنگام تلاش برای روشن کردن شمعک جرقهای در محل Pilot مشاهده نمیشود، ممکن است ایراد از الکترود جرقه، سیم یا اتصال جرقهزن باشد.
در مدلهایی که از سیستم جرقهزن استفاده میکنند، موقعیت و فاصله الکترود باید مطابق مشخصات سازنده باشد. از خم کردن، جابهجا کردن یا تنظیم تجربی الکترود خودداری کنید و در صورت نبود جرقه، ابتدا اتصالات و دستورالعمل همان مدل بررسی شود.
چرا شمعک آبگرمکن هنگام کار خاموش میشود؟
اگر شمعک در ابتدا روشن میماند اما هنگام استفاده از آب گرم یا پس از روشن شدن مشعل اصلی خاموش میشود، مشکل میتواند به تهویه، دودکش، داغ شدن بیش از حد دستگاه یا مدار ایمنی مربوط باشد.
مواردی که باید بررسی شوند عبارتاند از:
- گرفتگی یا نصب نامناسب دودکش
- برگشت جریان هوا یا ایجاد Draft نامناسب
- ناکافی بودن هوای لازم برای احتراق
- فعال شدن سنسور حد دما یا سیستم ایمنی دود
- رسوب شدید مبدل حرارتی و افزایش بیش از حد دما
- ایراد در مدار ترموکوپل و سنسورهای ایمنی
- فشار نامناسب گاز
- عملکرد نادرست مجموعه شیر آب یا مشعل در بعضی مدلها
اگر خاموش شدن شمعک با برگشت دود، بوی گاز، داغ شدن غیرعادی دستگاه یا علائم احتراق نامناسب همراه است، آبگرمکن را دوباره روشن نکنید تا سیستم توسط تکنسین بررسی شود.
چگونه از خاموش شدن شمعک آبگرمکن جلوگیری کنیم؟
ببرای کاهش احتمال خاموش شدن شمعک و حفظ عملکرد ایمن آبگرمکن، این موارد را رعایت کنید:
- وضعیت شعله شمعک را بررسی کنید؛ شعله نباید دائماً ضعیف یا ناپایدار باشد.
- دریچههای هوای دستگاه و فضای موردنیاز برای احتراق را مسدود نکنید.
- مسیر دودکش را از نظر گرفتگی، آسیب یا برگشت دود بررسی کنید.
- سرویس و رسوبزدایی آبگرمکن را مطابق شرایط دستگاه و توصیه سازنده انجام دهید. هنگام سرویس، مسیر آب، رسوبات داخلی و در مدلهای مجهز، وضعیت شیر تخلیه آبگرمکن را نیز بررسی کنید تا تخلیه مخزن آبگرمکن و رسوبات بهدرستی انجام شود.
- اگر شمعک مرتب خاموش میشود، بهجای روشن کردن مکرر آن، علت اصلی مشکل را بررسی کنید.
- بررسی و تعمیر ترموکوپل، شیر گاز، مدار ایمنی و فشار گاز را به تکنسین متخصص بسپارید.
اگر شعله شمعک زرد، ضعیف یا ناپایدار شده است یا دستگاه هنگام کار مرتب خاموش میشود، بهتر است پیش از ادامه استفاده، آبگرمکن توسط متخصص بررسی شود.
چه زمانی برای خاموش شدن شمعک از تعمیرکار کمک بگیریم؟
اگر شمعک پس از روشن شدن مدام خاموش میشود، بوی گاز وجود دارد، دود به محیط برمیگردد، شعله غیرعادی است، آبگرمکن بیش از حد داغ میشود یا مشکل با بررسیهای ساده برطرف نمیشود، دستگاه باید توسط متخصص بررسی شود.
در موارد زیر از باز کردن یا تعمیر شخصی آبگرمکن خودداری کنید:
- بوی گاز یا احتمال نشتی وجود دارد.
- شمعک روشن میشود اما بلافاصله خاموش میشود.
- ترموکوپل، بوبین یا شیر گاز نیاز به بررسی دارد.
- فشار گاز باید اندازهگیری شود.
- دودکش مسدود است یا احتمال برگشت دود وجود دارد.
- سنسورهای ایمنی یا مدار الکترونیکی ایراد دارند.
- هنگام روشن شدن مشعل صدای غیرعادی یا احتراق شدید شنیده میشود.
در صورتی که مسیر دودکش نیاز به اصلاح دارد، راهنمای نصب دودکش آبگرمکن نیز میتواند برای شناخت اصول این بخش مفید باشد؛ اما تعمیر آبگرمکن را به فرد متخصص بسپارید.
جمعبندی
گاهیاوقات، میتوانید با یک بررسی ساده و چند اقدام خانگی، مشکل روشننشدن شمعک آبگرمکن را رفع کنید. در برخی موارد هم نیاز به مراجعه به تکنسین وجود دارد. برای خبرکردن یک نیروی خبره و ماهر، به سامانه کارو مراجعه کنید و از فهرست پیشنهادی این پلتفرم، بهترینها را از روی نظر کاربران دیگر و امتیازاتی که به هر فرد دادهاند، انتخاب کنید. برای انجام هماهنگی هم نیازی به هیچ واسطهای نیست و مستقیماً با تکنسین موردنظرتان صحبت و برنامه مراجعه او برای رفع مشکل شمعک را تنظیم میکنید.
سؤالات متداول
چرا شمعک آبگرمکن مدام خاموش میشود؟
دلایل مختلفی مثل کثیفبودن شمعک، خرابی ترموکوپل، وزش باد یا فشار پایین گاز میتوانند باعث خاموشی شوند. ابتدا سادهترین موارد مثل تمیزکاری و فشار گاز بررسی شوند، اگر مشکل ادامه داشت، به تکنسین مراجعه کنید.
آیا میتوانم خودم شمعک آبگرمکن را تعمیر کنم؟
عیبهای ساده مثل تمیزکردن شمعک و محفظه یا بررسی فشار گاز را میتوانید خودتان انجام دهید. اما مشکلاتی مانند نشتی گاز، خرابی برد الکترونیکی یا انسداد دودکش باید حتماً از سوی تکنسین متخصص بررسی شوند.
هر چند وقت یک بار باید شمعک آبگرمکن را سرویس کرد؟
بهتر است دستکم سالی یک بار سرویس کامل شامل تمیزکاری شمعک، بررسی دودکش، کنترل ترموکوپل و فشار گاز انجام شود تا از خاموشیهای مکرر و خطرات احتمالی پیشگیری شود.
نشتی گاز از آبگرمکن چقدر خطرناک است؟
نشتی گاز بسیار خطرناک است و میتواند باعث انفجار یا مسمومیت شود. در صورت بوی گاز، فوراً شیر اصلی گاز را ببندید، از روشنکردن وسایل برقی خودداری کنید و سریعاً با یک تکنسین حرفهای تماس بگیرید.
