نحوه تنظیم فشار پکیج تا محدوده استاندارد
در بیشتر پکیج‌های دیواری، فشار مدار گرمایش وقتی دستگاه سرد است و گرمایش کار نمی‌کند باید حدود ۱ تا ۱.۵ بار باشد. اگر دفترچه دستگاه شما عدد دیگری اعلام کرده، ملاک همان است. اگر فشار از این محدوده پایین‌تر است، با باز کردن آرام شیر پرکن آب را وارد مدار کنید و بعد از رسیدن به عدد مناسب، شیر را کاملاً ببندید. اگر هم موقع پر کردن زیاده‌روی کرده‌اید، بعد از سرد شدن سیستم می‌توانید با خارج کردن کمی آب از شیر هواگیری رادیاتور فشار را پایین بیاورید.
این عدد فقط فشار مدار بسته گرمایش را نشان می‌دهد، یعنی آبی که بین پکیج و رادیاتورها (شوفاژها) می‌چرخد. فشار آب گرم شیر حمام و آشپزخانه موضوع جداگانه‌ای است و کم بودن آن با تنظیم این عدد برطرف نمی‌شود.
تنظیم فشار برای اصلاح یک‌باره است. اگر فشار بعد از هر بار تنظیم دوباره کم یا زیاد می‌شود، مشکل جای دیگری است و باید علتش پیدا شود.
فشار استاندارد پکیج چند بار است؟
محدوده ۱ تا ۱.۵ بار مربوط به حالت سرد است، یعنی وقتی مدتی از خاموش بودن گرمایش گذشته و رادیاتورها سرد شده‌اند. با گرم شدن، آب مدار منبسط می‌شود و فشار طبیعتاً کمی بالا می‌رود. به همین دلیل عددی که هنگام کار دستگاه می‌بینید مبنای تنظیم نیست.
| وضعیت دستگاه | عدد فشارسنج | معنی |
|---|---|---|
| سرد | حدود ۱ تا ۱.۵ بار | محدوده رایج در بسیاری از مدل‌ها؛ نیازی به تغییر نیست |
| سرد | پایین‌تر از حداقل دفترچه | مدار باید پر شود؛ بعضی مدل‌ها در این حالت خطای کمبود فشار می‌دهند و روشن نمی‌شوند |
| در حال گرمایش | کمی بالاتر از عدد حالت سرد | طبیعی و ناشی از انبساط آب |
| در حال گرمایش | جهش بیش از حدود ۱ بار یا نزدیک شدن به ۳ بار | غیرعادی؛ ممکن است شیر اطمینان آب بریزد و بررسی لازم است |
در بسیاری از پکیج‌ها شیر اطمینان مدار گرمایش حدود ۳ بار تنظیم شده است. اگر فشار به این حد برسد، این شیر برای محافظت از دستگاه آب را از لوله تخلیه بیرون می‌ریزد.
اگر اختلاف فشار سرد و گرم زیاد است، مشکل را با کم و زیاد کردن آب پنهان نکنید. جهش زیاد هنگام گرم شدن معمولاً یعنی انبساط آب درست جذب نمی‌شود. در این حالت منبع انبساط (اکسپنشن) و اجزای مرتبط باید توسط متخصص بررسی شوند.
فشارسنج و شیر پرکن پکیج کجاست؟
بسته به مدل، فشار مدار یا روی یک مانومتر عقربه‌ای نمایش داده می‌شود (معمولاً روی پنل جلو یا زیر دستگاه) یا به‌صورت عدد روی نمایشگر دیجیتال. واحد آن bar است. در بعضی مدل‌ها فشار فقط در منوی وضعیت یا وقتی نمایشگر روشن است دیده می‌شود.
شیر پرکن معمولاً زیر پکیج و کنار لوله‌های ورودی و خروجی است، اما شکل، رنگ و جای آن از برندی به برند دیگر فرق می‌کند. بعضی مدل‌ها یک پیچ یا شیر چرخشی کوچک دارند، بعضی اهرم یا دکمه، و در بعضی سیستم‌ها پر کردن با یک شلنگ رابط جداگانه انجام می‌شود. بنابراین شیر پرکن را از روی دفترچه یا برچسب‌های دستگاه پیدا کنید، نه از روی ظاهرش.
برای تنظیم فشار نیازی به باز کردن قاب پکیج یا دست زدن به قطعات داخلی نیست. اگر برای رسیدن به شیر مجبورید پوسته را باز کنید، یا بین چند شیر مطمئن نیستید کدام شیر پرکن است، کار را به متخصص بسپارید.
بالا بردن فشار پکیج با شیر پرکن
معمولاً سه موقعیت باعث می‌شود فشار را بالا ببرید: بعد از هواگیری رادیاتورها، در شروع فصل سرما، یا وقتی پکیج خطای کمبود فشار آب نشان می‌دهد.
پیش از شروع: اگر بوی گاز حس می‌کنید، به کلیدهای برق و دستگاه دست نزنید، پنجره‌ها را باز کنید و با اورژانس گاز تماس بگیرید. اگر بوی سوختگی، جرقه، نشتی قابل‌توجه آب یا ایراد برقی می‌بینید، تنظیم فشار را کنار بگذارید و دستگاه را به متخصص نشان دهید.
- گرمایش را خاموش کنید و بگذارید مدار سرد شود. اگر در حالت گرم تنظیم کنید، بعد از سرد شدن فشار از عددی که تنظیم کرده بودید پایین‌تر می‌آید.
- عدد فعلی فشارسنج را یادداشت کنید تا بدانید چقدر باید بالا برود.
- شیر پرکن و جهت باز شدنش را با کمک دفترچه پیدا کنید. طراحی این شیر در همه برندها یکسان نیست.
- شیر را آرام و کم باز کنید. معمولاً صدای ورود آب شنیده می‌شود و عقربه یا عدد نمایشگر به‌تدریج بالا می‌رود.
- چشمتان به فشارسنج باشد و به محض رسیدن به محدوده توصیه‌شده، شیر را ببندید. این محدوده در بسیاری از مدل‌ها ۱ تا ۱.۵ بار است.
- مطمئن شوید شیر کاملاً بسته شده است. چند دقیقه عدد فشار را نگاه کنید. اگر هنوز آرام‌آرام بالا می‌رود، یا شیر کامل بسته نشده یا آب از آن رد می‌شود.
- پکیج را دوباره روشن کنید و تا گرم شدن رادیاتورها فشار را زیر نظر داشته باشید. کمی بالا رفتن فشار در این مرحله طبیعی است. اگر دستگاه قبلاً خطای کمبود فشار داده، ممکن است لازم باشد طبق دفترچه آن را ریست کنید.
شیر پرکن را یک‌باره تا انتها باز نکنید. در این حالت آب با سرعت وارد مدار می‌شود و به‌راحتی از محدوده رد می‌شوید. اگر این اتفاق افتاد، دیگر آب اضافه نکنید و سراغ روش پایین آوردن فشار بروید.
اگر با باز کردن شیر پرکن فشار بالا نرفت
اگر روی فشارسنج هیچ تغییری نمی‌بینید، شیر را به زور نچرخانید و سراغ باز کردن قطعات داخلی نروید. علت‌های رایج این‌ها هستند:
- قطع بودن آب ساختمان یا بسته بودن شیر ورودی آب سرد پکیج
- پایین بودن فشار آب ورودی ساختمان
- گرفتگی مسیر پرکن یا گیر کردن خود شیر
- خرابی فشارسنج یا سنسور فشار
یک تست ساده: اگر آب گرم مصرفی از شیرها می‌آید، آب به پکیج می‌رسد. در این صورت، مگر اینکه فشار آب ساختمان خیلی پایین باشد، احتمال ایراد در مسیر پرکن، خود شیر یا فشارسنج بیشتر است.
اگر صدای ورود آب را می‌شنوید اما عدد فشار تغییر نمی‌کند، پر کردن را ادامه ندهید. ممکن است فشار واقعی مدار در حال بالا رفتن باشد و فشارسنج آن را نشان ندهد. بررسی این وضعیت کار متخصص است.
پایین آوردن فشار پکیج بعد از پر کردن بیش از حد
اول صبر کنید سیستم سرد شود و دوباره فشار را بخوانید. گاهی عددی که بالا به نظر می‌رسد فقط اثر گرم بودن آب است. اگر در حالت سرد هم فشار از محدوده بالاتر بود:
- گرمایش را خاموش کنید و مطمئن شوید رادیاتورها سرد شده‌اند.
- یک ظرف و دستمال زیر شیر هواگیری یکی از رادیاتورها بگذارید. آب مدار ممکن است تیره باشد و لکه بیندازد.
- شیر هواگیری را با آچار هواگیری یا پیچ‌گوشتی (بسته به نوع شیر) کمی باز کنید تا اول هوا و بعد آب خارج شود.
- هم‌زمان فشارسنج را زیر نظر داشته باشید و با رسیدن به محدوده مناسب شیر را ببندید. اگر پکیج از رادیاتور دور است، از یک نفر دیگر بخواهید عدد را برایتان بخواند.
- مطمئن شوید شیر هواگیری دیگر چکه نمی‌کند.
این روش فقط برای فشاری است که به خاطر پر کردن زیاد بالا رفته است. اگر بدون اضافه کردن آب فشار بالا رفته، یا بعد از کم کردن دوباره بالا می‌رود، تخلیه آب فقط علامت را برای مدتی پنهان می‌کند. در این حالت بخش بعد را ببینید.
اگر فشار بعد از تنظیم ثابت نماند
در یک مدار سالم، فشار حالت سرد معمولاً برای مدت طولانی تقریباً ثابت می‌ماند. اگر مجبورید مرتب آب اضافه یا خارج کنید، این نشانه‌ها کمک می‌کنند بفهمید مشکل از کدام طرف است:
| نشانه | علت‌های محتمل | کار درست |
|---|---|---|
| فشار مرتب افت می‌کند | نشتی در لوله‌ها، رادیاتورها یا اتصالات؛ چکه کردن شیر اطمینان؛ ایراد منبع انبساط | پیدا کردن محل خروج آب؛ پر کردن مکرر راه‌حل نیست |
| با اینکه شیر پرکن بسته است، فشار آرام‌آرام بالا می‌رود | آب‌بند نبودن شیر پرکن یا نشتی داخلی در پکیج | عیب‌یابی توسط متخصص |
| هنگام گرم شدن جهش زیاد دارد یا از لوله شیر اطمینان آب می‌ریزد | جذب نشدن انبساط آب؛ اغلب ایراد منبع انبساط | بررسی منبع انبساط و شیر اطمینان توسط متخصص |
برای عیب‌یابی دقیق‌تر، راهنمای علت افت فشار پکیج و علت بالا رفتن فشار پکیج را ببینید.
اشتباهاتی که تنظیم فشار را خراب می‌کنند
- تنظیم در حالت گرم: اگر وقتی رادیاتورها داغ‌اند فشار را روی ۱.۵ بار بگذارید، بعد از سرد شدن عدد پایین‌تر می‌آید و ممکن است دوباره از حداقل مجاز کمتر شود.
- باز کردن سریع شیر پرکن: فشار از محدوده رد می‌شود و مجبور می‌شوید دوباره آب تخلیه کنید.
- بستن ناقص شیر پرکن: آب شبکه آرام‌آرام وارد مدار می‌شود و فشار آن‌قدر بالا می‌رود که ممکن است شیر اطمینان آب را بیرون بریزد.
- پر کردن مکرر به‌جای پیدا کردن نشتی: با هر بار آب تازه، املاح و اکسیژن محلول هم وارد مدار می‌شود. این موضوع به مرور می‌تواند رسوب و خوردگی داخل پکیج و رادیاتورها را بیشتر کند.
- دستکاری شیرهای ناشناس زیر دستگاه: زیر پکیج چند شیر کنار هم قرار دارد و یکی از آن‌ها معمولاً شیر گاز است. شیر پرکن را فقط از روی دفترچه شناسایی کنید.
چه زمانی تنظیم فشار را به تعمیرکار بسپاریم؟
اگر فشار فقط کمی پایین آمده و شیر پرکن را با اطمینان می‌شناسید، تنظیم آن در بیشتر مدل‌ها کاری است که خودتان می‌توانید طبق دفترچه انجام دهید. اما در این شرایط ادامه ندهید:
- فشار بعد از تنظیم دوباره کم یا زیاد می‌شود.
- از پکیج، رادیاتورها، لوله‌ها یا لوله خروجی شیر اطمینان آب می‌چکد.
- فشار هنگام گرم شدن جهش غیرعادی دارد.
- فشارسنج به پر کردن مدار واکنش نشان نمی‌دهد.
- شیر پرکن را پیدا نمی‌کنید، گیر کرده، نشتی دارد یا بعد از بستن هم آب از آن رد می‌شود.
- بوی سوختگی، جرقه یا نشانه‌ای از ایراد برقی می‌بینید.
در بازدید، تعمیرکار معمولاً اول نشتی‌های ظاهری، لوله خروجی شیر اطمینان، فشار باد منبع انبساط و آب‌بندی شیر پرکن را بررسی می‌کند تا معلوم شود آب از کجا از مدار خارج یا به آن اضافه می‌شود.
اگر یکی از این نشانه‌ها را دارید، می‌توانید در کارو متخصصان رسوب‌گیری و تنظیم فشار پکیج را ببینید، اطلاعاتشان را مقایسه کنید و برای بررسی دستگاه مستقیماً هماهنگ کنید.
سوالات متداول
فشار پکیج در تابستان و زمستان باید فرق کند؟
خیر. معیار، فشار حالت سرد و دفترچه دستگاه است، نه فصل. فقط در زمستان که رادیاتورها گرم می‌شوند، بالا رفتن فشار هنگام کار بیشتر به چشم می‌آید. شروع فصل سرما، پیش از روشن کردن گرمایش، زمان مناسبی برای چک کردن فشار حالت سرد است.
چرا بعد از هواگیری رادیاتور فشار پکیج کم می‌شود؟
با خروج هوا و کمی آب از مدار، افت فشار طبیعی است. بعد از پایان هواگیری و سرد شدن سیستم فشار را دوباره بخوانید و فقط در صورت نیاز تا محدوده توصیه‌شده آب اضافه کنید. اگر بعد از هر بار هواگیری مجبورید آب زیادی اضافه کنید یا فشار خیلی زود دوباره افت می‌کند، علت افت باید بررسی شود.
فشار پکیج در حالت سرد نزدیک ۲ بار است؛ چه کنم؟
این عدد برای بسیاری از مدل‌ها بالاتر از محدوده حالت سرد است، اما اول دفترچه دستگاه را چک کنید. اگر به خاطر پر کردن زیاد به این عدد رسیده، با روشی که گفته شد کمی آب از رادیاتور خارج کنید. اگر بدون اضافه کردن آب به این عدد رسیده، علتش باید عیب‌یابی شود.
هر چند وقت یک‌بار باید فشار پکیج را تنظیم کرد؟
در مدار سالم، تنظیم فشار کار همیشگی نیست. معمولاً فقط بعد از هواگیری، بعد از تخلیه مدار برای تعمیر، یا گاهی در شروع فصل سرما لازم می‌شود. اگر هر چند روز یا هر هفته مجبورید آب اضافه کنید، مدار جایی آب از دست می‌دهد.
فشار پکیج صفر شده؛ خودم می‌توانم دوباره پرش کنم؟
اگر مدار را برای تعمیر تخلیه نکرده‌اید، صفر شدن فشار یعنی یا مقدار قابل‌توجهی آب از مدار خارج شده، یا خود فشارسنج خراب است. اگر نشتی آشکاری نمی‌بینید، مدار سرد را طبق همین راهنما پر کنید، رادیاتورها را هواگیری کنید و دوباره فشار را بخوانید. اما اگر در روزهای بعد باز هم افت کرد یا از جایی آب می‌چکد، پیش از پر کردن دوباره باید محل نشتی پیدا شود.
