تمیز کردن و تعویض فیلتر ظرفشویی: نکات نگهداری و علائم هشدار

شاید فکر کنید ماشین ظرفشویی یک دستگاه خودتمیزشونده است، اما حقیقت این است که فیلتر این دستگاه، مدام در معرض هجوم چربیها و ذرات غذا قرار دارد. اگر اخیرا متوجه مشکلاتی در عملکرد ماشین ظرفشوییتان شدهاید، احتمالا وقت آن رسیده که برای تمیزکردن یا تعویض فیلتر، آستینها را بالا بزنید. تمیز کردن فیلتر ماشین ظرفشویی نهتنها کیفیت شستوشو را تضمین میکند، بلکه از خرابیهای پرهزینه پمپ نیز جلوگیری میکند. در این مطلب آموزش تمیز کردن فیلتر ظرفشویی بهطور گامبهگام یاد میگیرید چگونه با سادهترین ابزارهای خانگی، فیلتر ماشین ظرفشویی را تمیز کنید.
فیلتر، قطب ماشین ظرفشویی
فیلتر وظیفه پاکسازی مداوم آبی را دارد که در حین چرخه شستوشو روی ظروف پاشیده میشود. از طرفی اجازه نمیدهد ذرات غذای جدا شده، دوباره روی ظروف تمیز بنشینند و به آنها بچسبند و در نتیجه، مانع از ورود بقایای غذا به داخل پمپ دستگاه و گرفتگی آن میشود. بنابراین شستن فیلتر ظرفشویی تأثیر مستقیمی بر میزان پاکیزگی ظروف و عمر طولانی ماشین ظرفشویی دارد.
۱۰ زنگ خطری که میگویند فیلتر نیاز به شستوشو دارد
اگر به دنبال علائم کثیف شدن فیلتر ظرفشویی هستید، موارد زیر را بررسی کنید:
- احساس زبری و چسبندگی روی ظروف: زبری یا نوچ شدن ظروف پس از خشکشدن، نشاندهنده گرفتگی فیلتر ظرفشویی است.
- کاهش کیفیت شستوشو: زمانی که ماشین دیگر مانند گذشته ظروف را تمیز نمیکند و ذرات غذا بعد از اتمام کار، همچنان روی بشقابها باقی ماندهاند.
- مشاهده مستقیم جرم و آلودگی: هر زمان که با چشم خود ذرات غذا یا تجمعات چربی را روی سطح فیلتر مشاهده کردید، معطل نکنید و آن را بشویید.
- توقف برنامه شستوشو: اگر فیلتر یا پمپ مسدود شده باشند، آب کثیف تخلیه نمیشود و این موضوع میتواند باعث متوقف شدن ناگهانی برنامه شستوشوی دستگاه شود.
- خراشیدگی ظروف شیشهای: اگر روی لیوانها یا ظروف حساس خود خط و خشهای ریز میبینید، احتمالا فیلتر ذرات سخت و معلق در آب را جذب نکرده و باعث ایجاد ساییدگی و آسیب به سطح ظروف شده است.
- تخلیه نشدن آب: مسدود شدن فیلتر مانع خروج فاضلاب میشود که یکی از رایجترین دلایل جمع شدن آب در کف ماشین ظرفشویی است.
- وجود ترک یا شکستگی: هرگونه ترکخوردگی یا شکستگی در توری یا بدنه پلاستیکی فیلتر، نشاندهنده پایان عمر آن است.
- تغییر شکل و تاببرداشتگی: حرارت بیش از حد آب در طولانیمدت یا جابهجایی غیراصولی فیلتر هنگام نظافت، میتواند باعث تغییر شکل بدنه آن شود.
- عدم قرارگیری صحیح در جای خود (شل بودن فیلتر): یکی از نشانههای اصلی خرابی، این است که فیلتر پس از نظافت، دیگر به طور محکم و ایمن در جای خود چفت نمیشود.
- تشخیص نقص عملکرد پنهان: گاهی ظاهر فیلتر سالم به نظر میرسد، اما بهدلیل فرسودگی بافت فیلتر، سیستم فیلتراسیون مختل شده است؛ در این شرایط تعویض فیلتر تنها راه حل قطعی است.
جعبهابزار خانگی برای جرمگیری حرفهای فیلتر
قبل از اینکه سراغ نحوه تمیز کردن فیلتر ظرفشویی برویم، باید از ابزارها و مواد زیر را آماده کنید تا فیلتر به بهترین شکل تمیز شود. نیازی به خرید تجهیزات گرانقیمت نیست؛ این ابزارها ارزانقیمتاند و بیشترشان همین حالا در آشپزخانهتان وجود دارند.

ابزارها و تجهیزات:
- سینک یا یک کاسه بزرگ: برای خیساندن و شستوشوی فیلتر؛
- اسفنج یا دستمال نرم: برای پاک کردن آلودگیهای سطحی؛
- مسواک قدیمی: ابزاری عالی برای دسترسی به شیارها و نقاط دور از دسترس فیلتر؛
- برس نایلونی با پرزهای نرم: برای تمیز کردن بدنه فیلتر بدون آسیب رساندن به توری آن.
مواد تمیزکننده:
- مایع ظرفشویی حاوی چربیزدا (Degreaser): برای از بین بردن رسوبات چربی که به فیلتر چسبیدهاند؛
- سرکه سفید تقطیر شده (اختیاری): برای از بین بردن بوهای نامطبوع و رسوبات آهکی آب.
یادآوری مهم:
- استفاده از آب گرم بهجای آب سرد، سرعت حل شدن چربیها را چندین برابر میکند.
مراحل گامبهگام تمیز کردن فیلتر ماشین ظرفشویی
برای تمیز کردن فیلتر ماشین ظرفشویی این مراحل را قدم به قدم دنبال کنید:
۱. باز کردن فیلتر ظرفشویی
- محل فیلتر ماشین ظرفشویی معمولا در کف دستگاه یا در یکی از گوشههای عقبی و یا در نزدیکی پایه بازوی آبپاش است. ابتدا قفسه پایین ظروف را بیرون بکشید تا کف دستگاه کاملاً در دسترس باشد.
- اکثر فیلترها با چرخاندن یک ربع دور در خلاف جهت عقربههای ساعت باز میشوند.
- توجه داشته باشید که فیلتر ممکن است دو بخشی باشد: یک بخش استوانهای و یک بخش تخت زیرین؛ هر دو بخش را با دقت بیرون بیاورید.
در صورتی که فیلتر ظرفشویی را باز کردید و با علائم تعویض فیلتر ماشین ظرفشویی مواجه شدید و به این نتیجه رسیدید که تمیزکردن فیلتر، کارساز نیست، از مرحله بعدی عبور کنید و برای عوض کردن فیلتر ظرفشویی و جایگذاری فیلتر جدید، مستقیما به سراغ گام سوم (نصب فیلتر ظرفشویی و قفل کردن آن) بروید.

۲. شستوشو و جرمگیری
- خیساندن: نحوه تمیز کردن فیلتر ظرفشویی ساده است. ابتدا فیلتر را در یک ظرف حاوی آب گرم و چند قطره مایع ظرفشویی (دارای چربیزدا) قرار دهید تا جرمها نرم شوند.
- پاکسازی فیزیکی: با استفاده از یک برس نرم یا مسواک کهنه، ذرات غذا و رسوبات کلسیم را پاک کنید. هرگز از برسهای سیمی، سیم ظرفشویی یا اسکاچهای زبر استفاده نکنید، زیرا به توری ظریف فیلتر آسیب جدی میزنند.
- نظافت محفظه فیلتر: با یک اسفنج مرطوب، محلی را که فیلتر در آن قرار میگیرد نیز تمیز کنید تا چربی و بوی بد در آنجا باقی نماند.
- پاکسازی عمیق جرمهای سخت: برای جرم گیری فیلتر ظرفشویی، آن را به مدت ۳۰ دقیقه در محلول آب گرم و سرکه سفید (به نسبت مساوی) بخیسانید تا رسوبات و بوی نامطبوع کاملا از بین بروند.
- آبکشی نهایی: فیلتر را زیر آب داغ بگیرید تا دیگر هیچ اثری از چربی روی آن باقی نماند.

۳. نصب فیلتر ظرفشویی و قفل کردن آن
- ترتیب بستن: ابتدا بخش تخت (اگر وجود دارد) و سپس فیلتر استوانهای را در جای خود قرار دهید.
- قفل کردن: فیلتر را در جهت عقربههای ساعت بچرخانید تا در جای خود محکم شود. اگر فیلتر هنوز آزادانه میچرخد، یعنی بهدرستی نصب نشده است.
- تطبیق نشانهها: در برخی مدلها، فلشهای روی فیلتر و بدنه باید روبهروی هم قرار گیرند.
هشدار جدی: هرگز ماشین ظرفشویی را بدون فیلتر یا با فیلتر شل روشن نکنید؛ این کار میتواند باعث ورود آشغالها و ذرات غذا به پمپ و آسیبهای هزینهبر به ماشین ظرفشویی شود.

تفاوت محل و نحوه تمیز کردن فیلتر ظرفشویی در برندهای محبوب
اگرچه فیلتر اکثر ظرفشوییها در کف دستگاه قرار دارد، اما جزئیات نگهداری آنها متفاوت است:
- در مدلهای سامسونگ، فیلتر دقیقاً زیر بازوی آبپاش پایین تعبیه شده است. فیلترهای سامسونگ برای رفع رسوبات سخت به خیساندن در آب صابون نیاز دارند.
- بوش از سیستم سهگانه با فلشهای راهنما برای قفل شدن دقیق استفاده میکند.
- فیلتر الجی ساختاری استیل دارد که باید اجزای آن را برای نظافت عمقی جدا کرد.
شناخت این تفاوتها و بررسی هفتگی، کلید افزایش طول عمر دستگاه و درخشش ظروف شماست.
هر چند وقت یک بار باید فیلتر را تمیز کنیم؟
فرکانس تمیز کردن فیلتر ثابت نیست و به مواردی مثل میزان استفاده از دستگاه و مقدار کثیفی ظروف (اینکه چقدر غذا روی آنها باقی میماند) بستگی دارد.
اگر ظروف را پیش از شستوشو، با دستمال یا قاشق پاک میکنید (بدون آبکشی):
- در صورت ۱ تا ۷ بار استفاده از دستگاه در هفته: ۲ بار در سال.
- در صورت ۸ تا ۱۴ بار استفاده در هفته: هر ۳ ماه یکبار.
اگر ظروف را پیش از شستوشو، اصلا پاک نمیکنید (بدون آبکشی):
- در صورت ۱ تا ۳ بار استفاده در هفته: هر ۲ ماه یکبار.
- در صورت ۴ تا ۷ بار استفاده در هفته: ماهی یکبار.
- در صورت ۸ تا ۱۲ بار استفاده در هفته: هر ۲ هفته یکبار.
- در صورت ۱۳ تا ۱۴ بار استفاده در هفته: هفتهای یک بار.
دقت کنید که آبکشی اولیه ظروف پیش از شستوشو با ماشین ظرفشویی به هیچ وجه توصیه نمیشود. تنها بهتر است با دستمال یا قاشق، بقایای غذا را از بشقابها جدا کنید.
با مراجعه به دفترچه راهنمای دستگاه، ببینید که فیلتر دستگاهتان از چه نوعی است، فیلتر دستی یا فیلتر خودتمیزشونده. فیلترهای خودتمیزشونده به اندازهی فیلترهای دستی کثیف نمیشوند و هر ۲ تا ۳ ماه یکبار بررسیشان کافی است.
در پاسخ به این سوال که هر چند وقت فیلتر ظرفشویی عوض شود باید بگوییم در صورت سلامت فیزیکی فیلتر، تمیز کردن دورهای کافی است، اما با مشاهده پارگی یا دفرمه شدن، باید فیلتر بلافاصله تعویض شود.
ترفندهایی برای تمیز ماندن طولانیتر فیلتر و سلامت ماشین ظرفشویی
- پاک کردن باقیمانده غذا: همیشه تکههای بزرگ غذا را قبل از چیدن ظروف در ماشین ظرفشویی جدا کنید.
- شستوشوی ماهانه با سرکه: ماهی یکبار، زمانی که ماشین خالی است، دو فنجان سرکه سفید در یک ظرف درباز در قفسه بالا قرار دهید و یک چرخه شستوشوی داغ بدون خشککردن را اجرا کنید تا چربیهای داخلی و فیلتر پاک شوند.
- اجسام ممنوعه: از قرار دادن ظروفی که دارای برچسبهای کاغذی هستند خودداری کنید؛ جدا شدن کاغذ و ورود آن به فیلتر باعث گرفتگی شدید میشود.
- زمان تعویض فیلتر: اگر در حین شستوشو متوجه شدید توری فیلتر دچار ساییدگی، پارگی یا تغییر شکل شده است، بلافاصله آن را تعویض کنید تا از ورود آشغال به بخشهای داخلی دستگاه جلوگیری شود و به موتور دستگاه آسیب نرسد.

تعمیر خانگی یا حرفهای؟
بسیاری از مشکلات با راهکارهای خانگی تمیزکردن فیلتر ظرفشویی حل میشوند. اگر با ارور گرفتگی فیلتر در ماشین ظرفشویی مواجه شدید، ابتدا خودتان فیلتر را باز و جرمگیری کنید؛ اما در صورت مشاهده علائمی مانند شکستگی توری یا تغییر شکل بدنه، باید قطعه جدید تهیه کنید. اگر با وجود فیلتر سالم، آب تخلیه نمیشود، برای جلوگیری از آسیب به پمپ، حتما از یک تعمیرکار حرفهای کمک بگیرید.
نظافت فیلتر، تضمین سلامت طولانیمدت دستگاه
مشکلاتی از قبیل تخلیه نشدن آب، کثیف ماندن ظروف و بوی بد ماشین ظرفشویی اگر ریشه در کثیفی فیلتر داشته باشند، میتوان آنها را بهراحتی و با ابزار و وسایل موجود در خانه، برطرف کرد. امیدواریم با راهکارهای این مطلب بتوانید ماشین ظرفشوییتان را مثل روز اول پرقدرت کنید. اگر بعد از پاکسازی فیلتر، همچنان مشکلاتی را در عملکرد ماشین ظرفشویی مشاهده میکنید، لازم است دستگاهتان توسط متخصصان مجرب کارو بررسی شود.
سؤالات متداول
۱. فیلتر ظرفشویی کجاست و چطور آن را پیدا کنیم؟
فیلتر ماشین ظرفشویی در کف دستگاه و زیر قفسه پایین قرار دارد. کافی است قفسه را خارج کنید تا استوانهای پلاستیکی را در نزدیکی بازوی آبپاش ببینید؛ این همان فیلتر است که با یک چرخش ساده آزاد میشود.
۲. آیا بوی بد فیلتر ظرفشویی با شویندههای معمولی از بین میرود؟
بهترین راه برای رفع بوی بد فیلتر ظرفشویی، استفاده از ترکیب آب گرم و سرکه سفید است. سرکه با خاصیت اسیدی خود، باکتریهای مولد بو و جرمهای قدیمی را بهکلی نابود میکند.
۳. گرفتگی فیلتر ظرفشویی چه خطراتی برای دستگاه دارد؟
گرفتگی فیلتر فشار مضاعفی به پمپ تخلیه وارد میکند. اگر آب آلوده بهدرستی تخلیه نشود، علاوه بر ایجاد لک روی ظروف، ممکن است باعث سوختن موتور یا توقف ناگهانی برنامههای شستوشو شود.



