کمپرسور یخچال به قلب تپنده این دستگاه معروف است و خیلیها به آن موتور یخچال هم میگویند. کمپرسور یکی از مهمترین اجزای تشکیلدهنده سیستم سرمایشی یخچال است. این قطعه کلیدی وظیفه فشردهسازی گاز مبرد و به جریان انداختن آن را بر عهده دارد. در این مطلب از کارو همه چیز را درباره کمپرسور یا موتور یخچال میگوییم و انواع مختلف و معیارهای خرید مناسب این قطعه را خواهیم گفت.
کمپرسور یخچال چیست؟
اگر بخواهیم به سادهترین حالت این قطعه یخچال را تعریف کنیم، باید بگوییم که کمپرسور نقش قلب یخچال را ایفا میکند و در صورت خرابی آن، کل سیستم خنککننده از کار میافتد.
کمپرسور یخچال قطعهای مکانیکی و الکتریکی است که گاز مبرد را از اواپراتور مکیده و آن را فشرده میکند تا دمای آن بالا رفته و آماده ورود به کندانسور شود. این فرایند باعث جذب گرمای داخل یخچال و خروج آن به محیط بیرون میشود.
کاربرد کمپرسور یخچال چیست؟
کمپرسور مسئول حفظ دمای سرد در محفظهی داخلی یخچال است و کاربرد اصلی آن در سیستم تبرید یخچال و فریزرها است. وظیفه کمپرسور یخچال فشردهسازی گاز مبرد، ایجاد جریان در مدار تبرید و حفظ دمای مناسب در محفظه داخلی یخچال است.
کمپرسورها علاوه بر یخچالهای خانگی، در یخچالهای صنعتی، سیستمهای تهویه مطبوع و دستگاههای خنککننده دیگر هم کاربرد دارند.
نحوه کار کمپرسور یخچال چگونه است؟
کمپرسور یخچال معمولاً دارای یک موتور الکتریکی است که یک پیستون را در داخل سیلندر حرکت میدهد. این حرکت باعث مکش گاز کمفشار از اواپراتور و سپس فشردهسازی آن میشود. گاز فشردهشده با فشار و دمای بالا وارد کندانسور شده و گرمای خود را به محیط پس میدهد. پس از آن، گاز به حالت مایع درمیآید و از طریق شیر انبساط مجدداً وارد اواپراتور میشود. این چرخه بهصورت مداوم تکرار میشود تا دستگاه بهدرستی کار کند، دمای داخلیاش حفظ و در نتیجه عمر مفید یخچال بیشتر شود.
اجزای کمپرسور یخچال
درست است که کمپرسور یکی از اجزای یخچال محسوب میشود ولی همین قطعات از اجزای مختلفی تشکیل شده است. در این قسمت میخواهیم شما را با اجرای مختلف کمپرسور یخچال آشنا کنیم:
- موتور الکتریکی: نیروی لازم برای حرکت پیستون را تامین میکند.
- پیستون و سیلندر: وظیفه فشردهسازی گاز را دارند.
- سوپاپها: برای ورود و خروج گاز به داخل سیلندر به کار میروند.
- کویل استارت و رله: برای راهاندازی اولیه موتور استفاده میشود.
- روغن کمپرسور: برای کاهش اصطکاک اجزا استفاده میشود.
انواع کمپرسور یخچال
کمپرسور یخچال انواع مختلفی دارد. نوع کمپرسور برای هر یخچالی متناسب با کارکرد و کاربرد آن انتخاب و تعبیه میشود. انواع کمپرسور عبارتند از:
- کمپرسور رفت و برگشتی (Reciprocating): این نوع کمپرسور، متداولترین کمپرسور است. کمپرسور رفت و برگشتی در یخچالهای خانگی که با حرکت پیستونی کار میکند، وجود دارد.
- کمپرسور روتاری (Rotary): نوع روتاری عمر طولانیتر و بازده بالاتری نسبت به نوع پیستونی دارد.
- کمپرسور اسکرال (Scroll): نوع اسکرال برای یخچالهای صنعتی با راندمان بالا و صدای کم مناسب است.
- کمپرسور اینورتر (Inverter): اینورتر از نوع کمپرسورهای مدرن به حساب میآیند که با قابلیت تنظیم دور موتور، مصرف انرژی را کاهش میدهند، شما را از این پرسش که میزان مصرف برق یخچال فریزر چقدر باید باشد خلاص میکنند و دارای عمر طولانیتری هستند.
آشنایی با انواع مدلها در بازار
در بازار مدلهای مختلفی از کمپرسورهای یخچال وجود دارند و عرضه میشوند، برای مثال برندهای معتبری مانند ال جی، سامسونگ، پاناسونیک، دانفوس، کالترون، امبراکو، سکاپ و …کمپرسور یخچال تولید میکنند.
هرکدام از این مدلها دارای مشخصات و ویژگیهای فنی خاصی هستند. برخی از مدلها مخصوص یخچالهای ساید بای ساید هستند و برخی دیگر مناسب یخچالهای کوچک یا صنعتیاند. در نتیجه مدل کمپرسور با توجه به نوع یخچال، قدرت موتور، مصرف انرژی و قیمت آن انتخاب میشود.
قیمت انواع کمپرسور یخچال
قیمت کمپرسور یخچال با توجه به نوع، برند، قدرت و تکنولوژی به کار رفته در آن متفاوت است. کمپرسورهای معمولی که رفت و برگشتیاند و غالبا در یخچالهای خانگی به کار میروند، قیمت پایینتری دارند، در حالی که مدلهای اینورتر و اسکرال که از انواع مدرن محسوب میشوند، گرانتر هستند.
نحوه انتخاب بهترین کمپرسور یخچال برای خرید
برای انتخاب کمپرسور باید چندین فاکتور اساسی را در نظر گرفت و به آنها توجه داشت. در این قسمت میخواهیم تمام فاکتورهایی که باید برای انتخاب کمپرسور یا موتور یخچال مدنظر قرار دهید را به شما بگوییم.
- متناسب با مدل یخچال باشد: کمپرسور با توجه به کاربرد، نوع و ظرفیت یخچال باید انتخاب شود. حتماً کمپرسوری را انتخاب کنید که با مدل و ظرفیت یخچال شما سازگار باشد.
- به برند و گارانتی کمپرسور توجه کنید: توصیه میکنیم از بین برندهای معتبر با خدمات پس از فروش مناسب، انتخاب کنید.
- مصرف انرژی را در نظر بگیرید: مصرف انرژی در انواع کمپرسور متفاوت است و کمپرسورهای اینورتر مصرف انرژی کمتری دارند.
- به صدای کارکرد آن دقت کنید: اگر صدای کمپرسور برای شما مهم است و از صدای موتور یخچال اذیت میشوید، مدلهایی با صدای کم مانند اسکرال یا اینورتر انتخاب کنید.
- با توجه به قیمت و بودجهی خود انتخاب کنید: سعی کنید با توجه به بودجه خود، بهترین گزینه از نظر کیفیت و قیمت را انتخاب کنید.
چگونه بفهمیم کمپرسور یخچال خراب شده است؟
خرابی کمپرسور میتواند با نشانههای مختلفی همراه باشد. اگر یخچال روشن است اما سرمای کافی ندارد، فریزر یخ نمیزند، کمپرسور یکسره کار میکند یا دستگاه مدام روشن و خاموش میشود، ممکن است کمپرسور یا قطعات مرتبط با آن دچار مشکل شده باشند.
شنیدن صدای تقتق از پشت یخچال، داغ شدن بیش از حد موتور یخچال، بوی سوختگی، بالا رفتن غیرعادی مصرف برق و روشن نشدن یخچال هم از نشانههایی هستند که باید جدی گرفته شوند. البته هر مشکل سرمایشی الزاماً به معنی سوختن کمپرسور نیست؛ گاهی ایراد از ترموستات، برد، فن، کندانسور، رله استارت یا کمبود گاز مبرد است. به همین دلیل تشخیص دقیق خرابی کمپرسور باید توسط تعمیرکار متخصص انجام شود، در زیر تعدادی از علائم کمپرسور یخچال نوشته شده است:
- دمای داخلی یخچال به اندازه کافی خنک نیست.
- یخچال با سروصدای زیادی کار میکند.
- یخچال به صورت پیدرپی روشن و خاموش میشود.
برای برطرف کردن هر یک از این مشکلات باید با تعمیرکار متخصص یخچال تماس بگیرید.
بیشتر بخوانید: علت کار نکردن موتور یخچال فریزر چیست؟
آیا کمپرسور یخچال قابل تعمیر است یا باید تعویض شود؟
قابل تعمیر بودن کمپرسور یخچال به نوع خرابی و میزان آسیب بستگی دارد. در بعضی موارد، مشکل از خود کمپرسور نیست و قطعاتی مثل رله استارت، اورلود، خازن، برد یا سیمکشی باعث روشن نشدن یا درست کار نکردن کمپرسور شدهاند. در این حالت معمولاً با تعمیر یا تعویض قطعه معیوب، مشکل برطرف میشود.
اما اگر سیمپیچ داخلی کمپرسور سوخته باشد، کمپرسور گیرپاژ کرده باشد یا فشار لازم برای گردش گاز مبرد را ایجاد نکند، معمولاً تعویض کمپرسور راهحل اصلی است. از آنجایی که تعویض کمپرسور هزینه نسبتاً بالایی دارد، بهتر است قبل از تصمیمگیری، ارزش یخچال، عمر دستگاه، قیمت کمپرسور و هزینه تعمیر را بررسی کنید.
چگونه عمر کمپرسور یخچال را افزایش دهیم؟
برای افزایش عمر کمپرسور یخچال، باید فشار کاری دستگاه را تا حد امکان کم کنید. یخچال را با فاصله مناسب از دیوار قرار دهید، کندانسور را هر چند وقت یکبار تمیز کنید، دستگاه را کنار اجاقگاز یا زیر نور مستقیم خورشید نگذارید و از محافظ برق استاندارد استفاده کنید.
همچنین بهتر است درب یخچال را بیدلیل باز و بسته نکنید، غذای داغ داخل یخچال نگذارید، لاستیک دور درب را بررسی کنید و دمای یخچال را بیش از حد پایین تنظیم نکنید. رعایت همین نکات ساده باعث میشود کمپرسور کمتر تحت فشار قرار بگیرد، مصرف برق کاهش پیدا کند و عمر مفید یخچال بیشتر شود.
چرا نباید کمپرسور یخچال را خودمان تعمیر کنیم؟
کمپرسور یکی از حساسترین و گرانترین قطعات یخچال است و تعمیر آن نیاز به ابزار تخصصی، دانش فنی و آشنایی با سیستم تبرید دارد. باز کردن کمپرسور، شارژ گاز، جوشکاری لولهها یا تعویض قطعات مرتبط با مدار سرمایش اگر بهدرستی انجام نشود، میتواند باعث نشتی گاز، آسیب به کندانسور و اواپراتور، سوختن دوباره کمپرسور یا افزایش هزینه تعمیر شود.
اگر یخچال سرمای کافی ندارد، روشن نمیشود، صدای غیرعادی دارد یا کمپرسور بیش از حد داغ میشود، بهتر است قبل از هر اقدامی با تعمیرکار یخچال تماس بگیرید تا علت اصلی مشکل بهدرستی تشخیص داده شود.
سخن پایانی
کمپرسور یا موتور یخچال، نقش بسیار کلیدی و مهمی در عملکرد این دستگاه دارد. نقش و کارکرد اصلی آن حفظ دما و خنکی محفظهی داخلی یخچال است. کمپرسور باکیفیت تاثیر زیادی در کارایی و دوام یخچال دارد. شناخت این قطعه و آشنایی با انواع، کاربردها و نحوه عملکرد آن به شما کمک میکند تا در انتخاب یخچال و کمپرسور آگاهانهتر عمل کنید و انتخابی درستتری داشته باشید. عدم سرمایش کافی و روشن و خاموش شدن موتور یخچال و با صدا کار کردن آن، نشانههای وجود مشکل در کمپرسور یخچال است. برای برطرف کردن این مشکلات با تعمیرکاران کارو تماس بگیرید.
سؤالات متداول
آیا میتوان هر کمپرسوری را به هر یخچالی نصب کرد؟
خیر، هر کمپرسور باید از نظر ولتاژ، قدرت و نوع گاز با یخچال مورد نظر سازگار باشد و مطابقت داشته باشد.
اگر کمپرسور دچار مشکل شد، چه کنیم؟
تعمیر مشکلات مربوط به کمپرسور نیاز به تخصص دارد و باید با تعمیرکار یخچال تماس بگیرید.
آیا تعویض کمپرسور به صرفه است؟
در صورتی که یخچال نو نباشد یا ارزش بالایی نداشته باشد، تعویض کمپرسور ممکن است بهصرفه نباشد و خرید یخچال جدید منطقیتر باشد.
عمر مفید کمپرسور یخچال چقدر است؟
بهطور متوسط، عمر کمپرسور یخچال بین ۱۰ تا ۱۵ سال است، البته بسته به نوع استفاده و کیفیت کمپرسور میتواند کمتر یا بیشتر باشد.
