یکی از صحنههای کلافهکننده در آشپزخانه این است که مقدمات یک ناهار لذیذ را فراهم کنیم و لحظۀ آخر، ببینیم که سرخکن یا هواپز عزیزمان روشن نمیشود. شاید اولین فکری که به ذهن برسد، سوختن دستگاه و پشتبند آن، هزینههای سنگین تعمیرات باشد؛ ولی دست نگه دارید، همیشه پای خرابیهای پرخرج در میان نیست. خیلی وقتها علت روشن نشدن سرخ کن، قطعی پریز برق، نقصهای ایمنی یا اشتباهی ساده در چیدمان قطعات دستگاه است. در این راهنما ضمن مرور این علتها، نکات رفع مشکل را بیان میکنیم تا دوباره صدای دلنشین فن دستگاه و بوی سیبزمینی ترد فضای خانهتان را پر کند.
دلایل رایج روشن نشدن سرخکن؛ از قطعی پریز تا سوختن برد!
در اکثر مواقع علت روشن نشدن سرخ کن یکی از ۶ مورد زیر است. بررسی را از سادهترین موارد شروع کنید.
۱. اختلال در سیستم برقرسانی
خیلی وقتها مشکل سادهتر از آن است که فکرش را میکنید. قبلاز هر چیز، پریز برق و دوشاخه دستگاه را چک کنید. سرخکنها مصرف برق بالایی دارند، معمولا بین ۱۲۰۰ تا ۲۰۰۰ وات. استفاده از چندراهی ضعیف باعث داغشدن سیم و قطع جریان میشود. ترجیحا سرخکن را مستقیم و بدون واسطه به پریز دیواری وصل کنید.
۲. فعال نشدن میکروسوئیچ ایمنی
این رایجترین علت روشن نشدن هواپزهاست. اکثر دستگاههای جدید سنسوری دارند که تا وقتی سبد کاملا در جای خود قفل نشود، اجازه ورود برق به مدار را نمیدهند. فرضا اگر سبد ضربه دیده و دفرمه شده یا تکهای غذا مانع بستن کامل آن شود، دستگاه روشن نخواهد شد.
۳. سوختن فیوز حرارتی
فیوز حرارتی نقش نگهبان دستگاه را دارد. اگر دمای داخلی دستگاه به هر دلیلی (مثل خرابی فن یا مسدود شدن منافذ هوا) بیش از حد مجاز بالا برود، برای جلوگیری از آتشسوزی این فیوز میسوزد و جریان برق را قطع میکند.
۴. خرابی کابل برق
خیلی وقتها جابهجایی مداوم یا کشیدن دستگاه به اینطرف و آنطرف باعث قطعی رشتههای داخلی کابل برق سرخکن میشود و دیگر اتصال برقرار نمیشود.
۵. نقص فنی در برد الکترونیکی
یکی از نتایج ناگوار نوسانات برق یا نفوذ بخار روغن به داخل محفظه قطعات، سوختن خازنها یا مسیرهای روی برد است. اگر نمایشگر دستگاه روشن نمیشود یا دکمهها فرمان نمیگیرند، احتمالا برد آسیب دیده و باید تعمیر شود.
۶. خرابی ترموستات یا تایمر
در مدلهای آنالوگ (ولومی)، اگر تایمر مکانیکی سرخکن یا هواپز خراب شود، مدار تکمیل نمیشود و دستگاه بهکار نمیافتد. همچنین خرابی ترموستات مانع روشنشدن دستگاه میشود.
آموزش گامبهگام رفع مشکل روشن نشدن سرخکن
قبلاز شروع حتما دستگاه را از برق بکشید، چون ایمنی همیشه اولویت است. سپس مراحل این بخش را بهترتیب طی کنید.
مرحله ۱: بررسی اتصالات و منبع تغذیه
- ابتدا پریز برق را تست کنید. یک وسیله دیگر را به همان پریز وصل کنید تا مطمئن شوید برق ساختمان قطع نیست.
- سپس کابل برق را چک کنید. بدنه کابل را لمس کنید و اگر پوستهشدگی، سوختگی یا نرمی بیشازحد مشاهده کردید، آن را عوض کنید.
- در آخر دوشاخه را بررسی کنید. اگر دوشاخه داغ شده یا بوی سوختگی میدهد، اتصالات داخلی آن شل شدهاند و باید بررسی شوند.
مرحله ۲: بازنشانی یا ریست
اکثر سرخکنهای دیجیتال سیستم محافظت در برابر نوسان دارند و اگر جریان برق اندکی نوسان کند، خودبهخود خاموش میشوند. دستگاه را از برق بکشید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه منتظر بمانید. اگر دستگاه دکمه ریست دارد، آن را فشار دهید و آن را دوباره به برق وصل کنید.
مرحله ۳: تراز کردن سبد و سنسور ایمنی
اگر سبد دستگاه خوب جا نخورد، دستگاه برای حفظ ایمنی شما روشن نمیشود. پس یک دور سبد را خارج کنید و داخل شیارهای ریل را با یک دستمال تمیز کنید. گاهی خرده نان یا چربی مانع بسته شدن کامل سبد میشود. سپس سبد سرخکن را با کمی فشار جا بزنید تا صدای کلیک سنسور را بشنوید.
مرحله ۴: بررسی فیوز حرارتی
اگر تمام مراحل را طی کردید و دستگاه همچنان روشن نشد، احتمالا فیوز حرارتی سرخکن سوخته است. اگر دستبهآچار هستید، پیچهای زیرین دستگاه را باز کنید تا به مدار برسید. فیوز حرارتی قطعهای کوچک و استوانهایشکل را روی سیمکشی اصلی پیدا کنید و مولتیمتر را روی دو سر آن بگذارید. اگر صدای بوق را نشنیدید، یعنی فیوز سوخته و باید جایگزین شود.
مرحله ۵: بررسی پنل کنترل و برد
گاهی اوقات وجود روشنشدن نمایشگر، دکمه استارت کار نمیکند و دستگاه روشن نمیشود. ابتدا پنل لمسی را با الکل ایزوپروپیل و دستمال میکروفایبر تمیز کنید. اگر کارساز نبود، احتمالا برد اصلی نیازمند لحیمکاری یا تعویض قطعه است.
چطور عمر سرخکن را دو برابر کنیم؟ نکات طلایی نگهداری و پیشگیری
خرید یک سرخکن باکیفیت تنها نیمی از راه و نوع نگهداری شما نیم دیگر است. با رعایت این ۵ نکته کلیدی، چراغ سرخکن یا هواپزتان سالها روشن میماند و نیازی به تعمیر پیدا نمیکند.
ایجاد فضای تنفس
گرما دشمن اصلی قطعات الکترونیکی سرخکن و هواپز است. متأسفانه اکثر کاربران این دو دستگاه را در کنج دیوار یا زیر کابینتهای کوتاه قرار میدهند. درحالیکه بهتر است بین پشت دستگاه (محل خروج هوای داغ) و دیوار حداقل ۱۵ سانتیمتر فاصله باشد. انسداد مسیر خروجی هوا به موتور فشار میآورد و باعث سوختن زودهنگام فیوز حرارتی میشود.
روغنکاری اصولی
حتی هواپزها هم به مقدار کمی روغن نیاز دارند؛ اما اسپریکردن مستقیم روغن به مخزن دستگاه روشن یک اشتباه بزرگ است. چون احتمالا بخار روغن روی المنت مینشیند، دود تولید میکند و قطعات را کربنی میکند. ترجیحا مواد غذایی را در یک کاسه جداگانه به روغن آغشته کرده و سپس داخل سبد قرار دهید.
نظافت بهموقع المنت
اگر از دستگاه بوی سوختگی به مشام برسد یا دود بلند شود، یعنی ذرات غذا به المنت چسبیدهاند. المنت کثیف مجبور است بیشتر کار کند تا دما را بالا ببرد و این کار عمر موتور را کم میکند. ماهی یکبار، دستگاه خنک را واژگون روی سطحی قرار دهید و چربیهای چسبیده به المنت را با یک دستمال نمدار و کمی جوششیرین پاک کنید.
پرهیز از پر کردن بیش از حد
پرکردن بیش از حد سبد سرخکن نهتنها مانع پخت خوب غذا میشود، بلکه جلوی گردش هوا را میگیرد. این کار فن دستگاه را تحت فشار قرار داده و باعث تضعیف موتور در درازمدت خواهد شد.
بررسی مشکلات روشن نشدن در برندهای محبوب
براساس گزارشهای فنی کاربران و تکنسینهای مراکز خدمات پس از فروش، رایجترین مشکلات روشن نشدن سرخکن و هواپز در برندهای پرفروش بازار به شرح زیر است.
- فیلیپس. حساسیت بالای میکروسوئیچ درب در مدلهای آنالوگ و دیجیتال و کوچکترین جابهجایی سبد، خرابی برد تغذیه در اثر نوسانات برق شهری؛
- نینجا. خطای جایگذاری دیگ در مدلهای چندکاره و عدم تشخیص دیگ توسط سنسور کف دستگاه، حساسیت زیاد به دمای محیط و خاموشی فیوز حرارتی در محیط بسیار گرم یا بدون تهویه؛
- تفال. ضعف در کابل برق ورودی و قطعی داخلی در محل اتصال به بدنه، خرابی تایمر مکانیکی در مدلهای قدیمی و باز ماندن مدار و روشن نشدن المنت؛
- گوسونیک. سوختن فیوز حرارتی بهدلیل استفاده مداوم و طولانیمدت، شل شدن اتصالات فیشهای داخلی در اثر لرزشهای فن؛
- موباشی و یونیک. حساسیت پنل لمسی به رطوبت و بخار آب، قفلشدن پنل و عدم پاسخگویی دکمه پاور؛
- شیائومی. اختلال در اتصال Wi-Fi در برخی مدلهای هوشمند و باگ تنظیمات نرمافزاری.
بررسی سلامت فنی و تعمیرات فیوز حرارتی، المنت و ترموستات!
اگر بررسیهای ظاهری جوابگو نباشد و سرخکن همچنان روشن نشود، علت روشن نشدن سرخ کن را باید در خرابی ترموستات سرخ کن، فیوز حرارتی یا المنت حرارتی پیدا کرد. برای تست این موارد باید کمی فنیکار باشید و یک مولتیمتر داشته باشید.
فیوز حرارتی در نقش نگهبان
فیوز حرارتی یک قطعه یکبار مصرف است و وقتی دمای دستگاه از حد ایمن بگذرد، میسوزد تا جلوی آتشسوزی را بگیرد. اگر دستگاه کاملا مرده به نظر میرسد و هیچ چراغ یا نمایشگری روشن نمیشود، احتمالا قصه از خرابی همین قطعه آب میخورد.
روش تست: مولتیمتر را روی حالت تست پیوستگی قرار دهید و دو پروب آن را به دو سر فیوز بزنید. اگر صدای بوق نشنیدید، یعنی فیوز سوخته و باید تعویض شود.
المنت حرارتی در نقش منبع گرما
این قطعه وظیفۀ تبدیل انرژی الکتریکی به گرما برای پخت غذا را بر عهده دارد و نشانۀ خرابی آن این است که فن دستگاه کار میکند و چراغها روشن هستند، اما خبری از گرم شدن هوای داخل دستگاه نیست.
روش تست: دستگاه را از برق بکشید و مقاومت المنت را با مولتیمتر (روی رنج اهم) اندازه بگیرید. المنت سالم عددی بین ۲۰ تا ۵۰ اهم نشان میدهد. اگر عدد «۱» یا «OL» (مدار باز) را مشاهده کردید، المنت سوخته است. از نظر ظاهری نیز هرگونه ترکخوردگی، سیاهی یا تغییر شکل روی میله المنت نشاندهنده پایان عمر آن است.
ترموستات (Thermostat) در نقش محافظ دما
این دستگاه وظیفۀ کنترل دمای داخلی را بر عهده دارد و برای حفظ دمای مطلوب، جریان المنت را قطع و وصل میکند. نشانه خرابی آن این است که سرخکن اصلا گرم نمیشود یا بیشازحد داغ میشود، غذا را میسوزاند و سپس خاموش میشود.
روش تست: در حالت سرد، ترموستات باید اتصال داشته باشد و بوق بزند و وقتی دما به حد مشخص میرسد، باید مدار را قطع کند. اگر این قطعه در حالت سرد بوق نمیزند، یعنی ارتباط الکتریکی را قطع کرده و به دستگاه اجازه روشنشدن نمیدهد.
تعمیر در خانه یا مراجعه به تعمیرکار؟
وقتی دستگاه سرخکن خانه روشن نمیشود، انتخاب بین خودتعمیری یا مراجعه به تعمیرگاه است که سلامت دستگاه را رقم میزند. اگر مشکل سرخکن ناشی از کثیفی سنسورها، عدم استقرار سبد یا قطعی کابل برق باشد، میتوان در خانه دستبهکار شد و مشکل را حلوفصل کرد.
ولی اگر پای قطعات حساس مثل برد الکترونیکی، لحیمکاری المنت یا تعویض فیوزهای داخلی در میان باشد، دستکاری ناشیانه مدارها با خطر برقگرفتگی، آتشسوزی، آسیب بیشتر دستگاه و ابطال گارانتی همراه خواهد بود. اگر دانشی در این زمینه ندارید، بهتر است برای جلوگیری از آسیبهای جبرانناپذیر به برد حساس دستگاه، کار را به کارشناسان خبره بسپارید.
سرخکن خراب دوباره به کار میافتد!
روشننشدن سرخکن به ظاهر نگرانکننده است، ولی خیلی وقتها با یک بررسی ساده در خانه حلوفصل میشود. اگر بعد از چککردن اتصالات و کلیدهای ایمنی، دستگاه همچنان در خواب زمستانی به سر میبرد، کار را به کاردان بسپارید تا از آسیبهای جدیتر به بردهای حساس الکترونیکی جلوگیری شود.
سلامت شما و کیفیت وعدههای غذاییتان ارزش سرویس تخصصی را دارد. اگر راهکارهای خانگی اثربخش نیستید، همین حالا از کارشناسان زبده ما کمک بگیرید. فرقی نمیکند برند دستگاه شما چیست؛ تیم متخصصان کارو آمادهاند تا بیمعطلی و با تضمین کیفیت، انواع سرخکن یا هواپز خاموش را عیبیابی و تعمیر کنند. همین حالا درخواست تعمیرکار را در وبسایت کارو ثبت کنید.
سؤالات پرتکرار
۱. چرا بعد از وصل کردن به برق، چراغهای سرخکن روشن نمیشوند؟
شایعترین علت، قراردهی نادرست سبد سرخکن است. اکثر سرخکنها میکروسوئیچ ایمنی دارند و اگر سبد حتی یک میلیمتر جابهجا باشد، جریان برق را برقرار نمیکنند.
۲. آیا استفاده از چندراهی باعث روشن نشدن سرخکن میشود؟
بله، سرخکنها مصرف برق بالایی دارند و درصورت استفاده از چندراهی ضعیف یا اتصال همزمان چند دستگاه به آن، احتمال افت ولتاژ یا پریدن فیوز داخلی چندراهی وجود دارد.
۳. علت خاموش شدن ناگهانی سرخکن وسط کار چیست؟
این اتفاق معمولا ناشی از داغی بیشازحد دستگاه است. در این حالت، فیوز حرارتی مدار را قطع میکند تا جلوی آتشسوزی را بگیرد.
۴. اگر دکمههای لمسی کار نکنند، برد هواپز سوخته است؟
الزاما خیر؛ گاه تجمع چربی و بخار روی پنل لمسی باعث ایجاد اختلال میشود. اگر این مشکل با نظافت پنل حل نشود، احتمالا فلت اتصال پنل به برد آسیب دیده است.
