هواپز یا سرخکن بدون روغن، امروزه به وسیلهای جذاب در آشپزخانههای مدرن تبدیل شده است؛ اما حتی این دستگاههای محبوب نیز گاهی با مشکلاتی مثل روشننشدن، دودکردن یا پخت ناهمگون مواجه میشوند. شناخت این ایرادات نهتنها از خراب شدن زودهنگام دستگاه جلوگیری میکند، بلکه کیفیت طبخ غذا را نیز بالا میبرد. در این مقاله، ۱۳ مشکل رایج هواپز را بررسی کرده و راهکارهای عملی برای رفع آنها در خانه را آموزش میدهیم.
۱۳ تا از رایجترین مشکلات هواپز در دنیا
این ۱۳ مورد، متداولترین مشکلات جهانی ایرفرایر هستند:
- روشننشدن هواپز
- خاموششدن ناگهانی و از کارافتادن هواپز
- هنگکردن هواپز
- داغنشدن هواپز
- بوی نامطبوع هواپز
- دودکردن هواپز
- صدای عجیب هواپز
- جمعشدن کاغذ روغنی در هواپز
- خشکشدن غذا در هواپز
- چسبیدن غذا به هواپز
- پخت ناهمگون و غیریکنواخت غذا
- خیس شدن غذا در هواپز
- کدهای ارور هواپز
سادهترین راه حل برای رفع مشکلات سرخکن بدون روغن چیست؟
۱. راهکار روشننشدن هواپز
ابتدا اتصالات برقی، سلامت کابل و دوشاخه هواپز و همچنین سلامت پریز و فیوز مینیاتوری را چک کنید. اگر همه اتصالات سالم بودند، ممکن است سوئیچ ایمنی درب دستگاه، برق را قطع کرده باشد. یک بار سبد را از دستگاه خارج کرده و دوباره آن را در جای خود قرار دهید تا محکم شود.
در صورت حلنشدن مشکل، ممکن است فیوز حرارتی دستگاه سوخته باشد یا قطعات فنی مثل سنسور دما و برد الکترونیکی ایرفرایر آسیب دیده باشد. رفع این مشکلات تنها از عهده نیروی متخصص برمیآید.
۲. راهکار خاموششدن ناگهانی و از کارافتادن هواپز
اگر هواپز در میانه فرایند پخت، خاموش شده و دیگر روشن نمیشود، ممکن است به دلیل داغی بیش از اندازه، خاموش شده باشد. بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه به دستگاه استراحت دهید و دوباره امتحان کنید.
اتصالات برقی را بررسی کنید. ممکن است دوشاخه هواپز دچار اتصالی شده باشد و جریان برق را بهطور مداوم قطع و وصل کند. پریز را هم چک کنید تا از سفتبودن آن مطمئن شوید. در نهایت چک کنید که فیوز مینیاتوری که دستگاه به آن متصل است، نپریده باشد.
اگر هواپز زودتر از زمان تعیینشده خاموش میشود، احتمال دارد مکانیزم داخلی تایمر دچار اختلال شده باشد و سیگنال قطع برق را زودتر از موعد تعیینشده، ارسال کند. تعمیر و عیب یابی سرخ کن بدون روغن باید توسط تکنسین، انجام شود.
۳. راهکار هنگکردن کنترل پنل هواپز
اگر صفحه تاچ پنل کنترلی هواپزتان عمل نمیکند، احتمالا یک مشکل موقت، تجمع چربی یا فعال شدن سیستم ایمنی در برابر گرمای بیش از حد است.
- اگر روی نمایشگر کد خاصی (مثل E1 یا E2) میبینید، به دفترچه راهنمای مدل خود مراجعه کنید تا معنای دقیق آن را بیابید. اما اگر کدی نمایش داده نشد، مراحل بعد را انجام دهید.
- مطمئن شوید کابل، دو شاخه و پریز برق سالم است.
- ابتدا دستگاه را از برق بکشید و با پارچهای مرطوب (نه خیس)، سطح تاچ هواپز را تمیز کنید. معمولا مشکل در همین مرحله برطرف میشود. اگر نشد، ممکن است سیستم ایمنی دستگاه به دلیل داغی بیش از حد، فعال شده باشد. منتظر بمانید دستگاه کاملا خنک شود.
- یک دور دستگاه را از برق کشیده و دستکم ۳۰ ثانیه صبر کنید تا ریست شود. سپس دوباره آن را به برق بزنید.
- مطمئن شوید سبد یا درب هواپز بهدرستی در جای خود قرار گرفته باشد.
اگر مشکل حل نشد، احتمالا دستگاهتان نیازمند تعمیر تخصصی است.
۴. راهکار داغنشدن هواپز
برای رفع این مشکل، چندین راهکار خانگی و البته چندین راهکار حرفهای وجود دارد.
- اولین راهکار این است که پس از آنکه مطمئن شدید مشکل از سوئیچ ایمنی سبد یا درب هواپز نیست، هواپز را از برق بکشید و ۱۵ تا ۳۰ دقیقه صبر کنید.
- دستگاه را در دمای معمولی اتاق، با فاصله دستکم ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتری دیوارها قرار دهید.
- سبد را بیش از اندازه با مواد غذایی پر نکنید تا فضایی برای گردش هوا وجود داشته باشد.
- ممکن است مشکل داغ نشدن سرخ کن بدون روغن، ناشی از نقص فنی در سنسور دما، سوختن فیوز حرارتی یا خرابی المنت باشد که این موارد نیازمند بررسی و تعمیر توسط تعمیرکار متخصص است.
۵. راهکار بوی نامطبوع هواپز
بوی نامطبوع هواپز در دستگاههای نو، ناشی از مواد شیمیایی به کاررفته در دستگاه است. در هواپزهای کارکرده، این بو به خاطر تجمع چربی و ذرات غذا، وجود جرم و چربی روی المنت حرارتی، و بوی به جامانده از غذاهای بسیار بودار مثل ماهی و غذاهای پرادویه است.
برای رفع این مشکل باید هواپز را با آب داغ و مایع ظرفشویی ملایم بشویید. علاوه بر آن، بدنه داخلی و المنت حرارتی را هم با پارچه مرطوبشده به آب و شوینده یا آب و سرکه، تمیز کنید. جرمگیری عمیق دستگاه هم به رفع بو کمک قابل توجهی میکند. به این منظور، پیرکسی حاوی یک قاشق سرکه و آب را داخل هواپز قرار داده و دستگاه را به مدت ۵ دقیقه با دمای ۲۰۰ درجه روشن کنید. بعد از خنک شدن دستگاه، قطعات جداشونده را مدتی در محلول سرکه و آب خیس کنید و بعد خوب بشویید.
۶. راهکار دودکردن هواپز
برای اینکه هواپز دود نکند، چربیهای اضافه گوشت را قبل از قراردادن در هواپز بگیرید، از روغنهای مناسب با نقطه دود بالاتر از ۲۰۰ درجه سانتیگراد استفاده کنید و سسها و چاشنیهای حاوی شکر را تنها در یکی دو دقیقه انتهایی پخت، به غذا اضافه کنید.
تمیزکردن هواپز پس از هر بار استفاده و جمعکردن روغنهای اضافی با دستمال حولهای یا نان در میانهی چرخه پخت، از دودکردن هواپز پیشگیری میکند.
۷. راهکار صدای عجیب هواپز
صدای غیرعادی هواپز اشکال مختلفی دارد و ناشی از عوامل مختلفی است. این صدای غیرعادی ممکن است وزوز یا تقتق، صدای بالبال زدن و ضربه، صدای سایش یا حتی لرزش و صدای بوق متفاوت با بوقهای عادی هواپز باشد. قرار دادن دستگاه روی سطح صاف و استوار، جلوی لرزش دستگاه حین کار و برخورد آن به وسایل آشپزخانه را میگیرد. با نظافت دستگاه و پاکسازی خردههای غذا، از شر صدای تقتق ناشی از برخورد این ذرات با دیوارهها و المنت خلاص میشوید. مهارنکردن کاغذ روغنی و فویل هم منجر به بلند شدن آنها با گردش هوا و ایجاد صدای بالبالزدن میشود. اگر صدای بوق غیرعادی از دستگاه شنیدید، دفترچه راهنما را بررسی کنید. این صدا نشان از کد ارور است که معنای آن در دفترچه راهنما نوشته شده است.
۸. راهکار جمعشدن کاغذ روغنی در هواپز
کاغذ روغنی بسیار سبک است و با گردش شدید هوا توسط فن، بهراحتی بلند شده و به طرف المنت کشیده میشود، در نتیجه میسوزد و جمع میشود و حتی خطر دودکردن و آتشسوزی را هم به بار میآورد. اگر قصد استفاده از کاغذ روغنی در هواپز را دارید، روی آن را با مواد غذایی سنگین کنید تا کاملا مهار شود. البته بهتر است به جای کاغذ روغنی، از قالبها و لاینرهای سیلیکونی استفاده کنید.
۹. راهکار خشکشدن غذا در هواپز
دمای خیلی بالا و زمان پخت طولانی از اصلیترین دلایل خشکشدن غذا در هواپز هستند.
به جای استفاده از برنامههای پیشفرض سرخ کن رژیمی، پخت و پز را با برنامهی شخصیسازیشده و در دماهای پایینتر از ۱۸۰ درجه شروع کنید. زمان پخت را هم به جای یک بازه طولانی، روی بازههای کوتاه تنظیم کنید و پس از پایان کار هر چرخه، به غذا سر بزنید و آن را زیر و رو کنید. محدوده دمایی ۱۶۵ تا ۱۸۰ درجه بهترین دما برای پخت غذا در هواپز، بدون خشکشدن است. پوشش نازکی از روغن روی مواد غذایی بهخصوص پروتئینها، رطوبت میانبافتی غذا را حفظ کرده و از خشکی غذا در هواپز پیشگیری میکند.
۱۰. راهکار چسبیدن غذا به هواپز
برای نچسبیدن غذا به سرخ کن بدون روغن، ابتدا رطوبت اضافی مواد غذایی را با پارچه مخصوص بگیرید، سپس سطح غذا به ویژه پروتئینهای بدون چربی مثل سینه مرغ را با لایه نازکی از روغن مخصوص سرخکن، بپوشانید تا لایه محافظ تشکیل شود. سسهای شیرین و غلیظ را هم فقط در دقایق پایانی به غذا اضافه کنید تا نه بچسبد و نه بسوزد.
پیشگرمایش هواپز هم به نچسبیدن غذا کمک میکند.
اما اگر سطح نچسب محفطه غذا دچار خراشیدگی و پوستهپوسته شده، تنها گزینه برای رفع مشکل چسبیدن غذا به هواپز، تعویض سبد و سینی هواپز است.
۱۱. راهکار پخت ناهمگون و غیریکنواخت غذا
هرگز سبد هواپز را بیش از اندازه پر نکنید. سرریزشدن سبد از مواد غذایی، جلوی گردش صحیح هوا را میگیرد، این موضوع باعث پخت ناهمگون غذا میشود، در حالی که بعضی قسمتهای غذا مثل قسمتهای بالایی، طلایی شده یا حتی در حال سوختن است، قسمتهای دیگر کاملا خام باقی میمانند.
نکته مهم دیگر این است که غذا را چندین بار در میانه پخت، زیر و رو کنید. قطعات غذا، چه سیب زمینی باشد چه مرغ و سبزیجات را با ضخامت یکسان برش دهید تا زمان پخت تمام قطعات، یکسان باشد.
۱۲. راهکار خیس شدن غذا در هواپز
محبوسشدن بخار در هواپز به خاطر وجود رطوبت اضافی روی سطح غذا و پرکردن بیش از حد سبد، باعث شل و ول شدن و حالت خیسی در غذا میشود. برای رفع این مشکل و ترد شدن غذا:
- قبل از طعمدار کردن، مواد (مخصوصا سیبزمینی، مرغ و سبزیجات) را با دستمال حولهای کاملا خشک کنید.
- مواد غذایی را داخل هواپز فقط در یک لایه بچینید و آنها را روی هم تلنبار نکنید.
- لایه نازکی از روغن روی مواد غذایی اسپری کنید یا با قلمو پخش کنید.
- در میانه زمان پخت، سبد را تکان دهید یا تکهها را برگردانید تا همه طرف آن به یک اندازه حرارت ببیند.
- غذاهای فریزری مثل سیبزمینی نیمهآماده را یخزدایی نکنید؛ مستقیم داخل دستگاه بریزید تا آب نیندازند.
۱۳. کدهای ارور هواپز
کدهایی مثل E1 یا E2 این کدها معمولا نشانه خرابی سنسور یا قطع شدن اتصالات داخلی است. اول دستگاه رو ریست کنید و اگر درست نشد باید توسط تعمیرکار بهطور تخصصی بررسی شود.
برندهای محبوب هواپز، چه مشکلی دارند؟
اکثر هواپزها با هر برندی پس از مدتی استفاده، دچار نقاط ضعف مشابهی از جمله افت کیفیت پخت، خرابی پنل لمسی، کندهشدن روکش نچسب و دودکردن بوی سوختگی ناشی از کثیفی المنت میشوند. اما تفاوت اصلی اینجاست:
در برخی مدلهای هواپز فیلیپس، اگر زبانه پلاستیکی کوچکِ درب آسیب ببیند، دستگاه علیرغم بسته بودن درب، روشن نمیشود.
نقطه ضعف هواپز تفال، در تایمر دیجیتال مدلهای سری Easy Fryاست که گاهی درست عمل نمیکند و دستگاه پس از پایان زمان، به صورت خودکار خاموش نمیشود که نیاز به قطع دستی برق دارد.
جنس بدنه و قطعات هواپزهای گوسونیک به دلیل اقتصادی بودن به قوت برندهایی همچون فیلیپس نیست و ممکن است بدنه بیرونی حین کار، بیش از حد داغ شود.
چه موقع خودتان مشکل را حل کنید و چه موقع به تعمیرکار حرفهای مراجعه کنید؟
بیشتر مشکلات متداولی که حین کار با هواپز با آنها روبهرو میشود، با راهکارهای ساده و خانگی که در همین مطلب ذکر شد، قابل حل است. اما اگر مشکلاتی مثل داغی بیش از حد یا داغنشدن هواپز، روشننشدن دستگاه یا از کار افتادن کنترل پنل، ناشی از نقص در قطعات فنی مثل سنسور دما یا برد الکترونیکی باشد، لازم است برای ریشهیابی مشکل و رفع آن، تعمیرکاری متخصص را خبر کنید.
تولدی دوباره با تعمیر تخصصی
امیدواریم با مطالعه این مطلب، نسبت به عملکرد هواپزتان مسلط شده و بدانید در صورت بروز هر ایرادی در هواپز، چطور باید آن را رفع کنید. اگر تشخیص دادید که مشکل سرخ کن رژیمی شما ریشهایتر از این حرفهاست، سری به لیست متخصصان وبسایت «کارو» بزنید. در هر شهری که باشید، تعمیرکاری معتبر و کاربلد، آمادهی عیبیابی و تعمیر هواپز شماست.
سؤالات متداول
۱. چرا هواپز من در اولین استفاده بوی پلاستیک سوخته میدهد؟
این بو در دستگاههای نو به دلیل مواد شیمیایی بهکاررفته در ساخت است. برای رفع آن، طبق دستورالعمل متن، از ترکیب آب و سرکه استفاده کرده و دستگاه را ۵ دقیقه با دمای ۲۰۰ درجه روشن کنید تا جرمگیری شود.
۲. علت اصلی دود کردن هواپز در حین پخت چیست؟
علت اصلی، سوختن چربیهای اضافی گوشت یا روغنهایی با نقطه دود پایین است. برای پیشگیری، چربیهای اضافه را بگیرید و از روغنهای مناسب (بالای ۲۰۰ درجه) استفاده کنید. همچنین نظافت المنت پس از هر بار استفاده بسیار حیاتی است.
۳. علت اصلی نمایش کدهای ارور (E1, E2) چیست؟
این کدها معمولا نشانه اختلال در سنسور دما یا قطع شدن اتصالات داخلی هستند. ابتدا دستگاه را ۳۰ ثانیه از برق بکشید تا ریست شود؛ اگر مشکل برطرف نشد، باید توسط تعمیرکار متخصص بررسی شود.
